BEYAZ RENAULT YA DA AZRAİL BEDROS DAĞLIYAN

BEYAZ RENAULT YA DA AZRAİL BEDROS DAĞLIYAN

Sevdiğiniz, üzerine titrediğiniz birini kaybedersiniz; yüreğiniz yanar, içiniz acır hani… Onu kaybetmek ağır gelse de, sabır ve metanetle bu ayrılığa, bu acıya katlanırsınız. Onu içinizden atmadan, yüreğinizdeki acıyı bir köz gibi yavaşça söndürmeye çalışırsınız. Kaybettiğiniz, biriciğiniz artık anılarınızda yaşıyordur. Zaman zaman kaybettiğiniz sevdiğinizi koydukları toprağı, mezarını ziyaret etmek istersiniz. O soğuk, o taş mezar yerinin size itici gelen yanını diktiğiniz ya da götürdüğünüz çiçeklerle ısıtırsınız. İçinizdeki acıyı gözyaşlarınıza katık ederek zamanın geçmesini sabırlı bir incelikle beklersiniz. Onun, o sevdiğinizin öldüğünü bilirsiniz, bundan dolayı da üzüntü de duyarsınız lâkin onun orada yattığını bilmeniz ve ara sıra ziyaret ediyor olmanız dahi, sizin yaralarınıza merhem oluyordur. Katılaşan yüreğinizi ancak bu ziyaretler ısıtıp sağaltıyordur.

Ancak sevdiklerini yitiren birileri var ki; 27 Mayıs 1995’ten beridir nereye gittiklerini, nasıl kaybolduklarını bilmedikleri aramadık yer koymadıkları sevdiklerinin hesabını yetkililerden sormak amacıyla mezarları yerine Galatasaray Meydanına gelerek, ellerindeki fotoğraflarla oturuyorlar. Kimi siyasi cinayetler sonucu, kimi tutuklandıktan sonra gözaltında kaybedilerek yiten binlerce oğul, kız, baba ya da yeğen…

Tıpkı, Güney Amerika faşist diktatörlüklerinin en kanlısı olan Arjantin faşist cuntası gibi… 24 Mart 1976’da General Jorge Videla yönetiminde, dönemin başbakanı İsabel Peron’u devirerek iktidarı alan Faşist cunta sürecinde büyük bir bölümü halen “kayıp” olan 30 bin kişi katledildi. Ülkede ‘83 yılından beri “demokratik” yolla seçilmiş hükümetlerin işbaşına gelmesine rağmen, Arjantin toplumunun yaraları hala derin. Büyük bir vahşet uygulanarak on binlerce insanın katledilmesinin, işkenceden geçirilmesinin, kaybedilenlerin çocuklarının kaçırılmasının sorumluları ve “kayıpların failleri hala ellerini kollarını sallayarak dolaşıyorlar...

‘77 Nisan’ında faşizm tarafından kaybedilen çocuklarını arayan analar, ilk kez Plaza del Mayo’da toplanmışlardı. O günden beri Anaların bu alanda toplanıp protesto etmediği bir perşembe geçmedi. Onların bıkmadan haykırdıkları, vahşetin sorumlularının yargılanıp cezalandırılması talepleri bugüne kadar yerine getirilmiş değil.

Arjantin’de askeri cunta dönemi dâhilinde Haziran 1982'den Aralık 1983'e kadar devlet başkanlığında bulunmuş olan General Reynaldo Benito Bignone hâkim karşısına çıktı. 56 kişinin işkenceyle katledilmesi suçlamasıyla yargılanan 82 yaşındaki Bignone insan hakları ihlallerine yol açan suçlara karıştığı gerekçesiyle 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mayıs 2010

Bignone ile birlikte yargılanan cunta döneminin istihbarat şefi Fernando Ezequiel Verplaetsen ile Santiago Omar Riveros, Eugenio Guanabens Perello, Carlos Alberto Tepedino, Eduardo Alfredo Esposito ve German A. Montenegro adlı eski askeri yetkililer de çeşitli cezalara çarptırıldılar.

Plaza Del Mayo’ da toplananları örnek alan bu ülkenin anaları, eşleri ve çocukları, her cumartesi günü Galatasaray Meydanında toplanarak gözaltlarında kaybolan yakınlarını arıyor, faillerinden hesap soruyorlar. Sayıları her geçen gün daha da artan bu grup neredeyse 20 yıldır sürdürdükleri bu eylemi bu hafta 1000.kez bir araya gelerek sürdürdüler.

Ailelerin amaçları, kayıpların devlet arşivlerinde kayıtlı akıbetlerinin açıklanması, faillerin yargılanması; Türk Ceza Kanununda zorla kaybetme suçunun insanlığa karşı suç kapsamında zaman aşımına uğramayacak şekilde düzenlenmesi ve Türkiye’nin BM GÖZALTINDA KAYIPLAR SÖZLEŞMESİNİ İMZALAMASIDIR.

Kalleşçe arkasından kurşun sıkılarak katledilen Hrant’ın katilleri de bulunamayan failler arasındadır. Bu yüzden Hrant Dink Vakfı, Uluslararası Hrant Dink ödülünü 1913 yılında Cumartesi annelerine vermiştir.

1990’lı yılların o meşhur beyaz renkli otomobillerini bilirsiniz. Mutluluk ve hayırla değil de şerle andığınız o meçhul Renaultları kim hatırlamaz ki… Hani eşinin ve çocuklarının gözleri önünde telsizli sivil polislerin de Fehmi Tosun’u götürürken kullandıkları plakası dahi belli olan o beyaz renkli Renaultları nasıl unutabiliriz ki… Eşi Hanım Tosun nasıl unutur ki ya çocukları, o meydanda babalarının faillerini sorarken büyüyen çocukları…

İrlandalı U2 grubunun dahi haberi olup onun adına çıkardıkları cd kapağına Fehmi Tosun ismini koymasına karşın devlet 1995’ten beri hiç tınmadı; kılını dahi kıpırdatmadı işte… O sıralar İstanbul’a gelen grubun solisti Bono, Hanım Tosunla görüştüğünde, aynı şekilde Tayyip Erdoğan’da onunla konuşup faillerinin bulunmasına yardım edeceğinden söz etti. Etti de ne oldu koca bir hiç…

O insanların, kayıplarını anmak için, biraz ağlayıp rahatlamak için dahi olsa gidebilecekleri bir mezarları dahi yoktu ki… 500. Kez yakınlarımızı bulun diye feryat ettiler. Dünya duydu da bu hükümet yine duymadı. Ellerinde, önlerinde yüzlerce fotoğrafla, elleri böğürlerinde yine adalet diye inlediler.

12 Eylül döneminde Berfo Ananın oğlu Cemil Kırbayır alındığı evine bir daha dönemedi. Berfo Ana bu süre zarfında evini hiç boyatmadı, eşyalarını hiç değiştirmedi. Olur ya bir gün çıkagelen oğlu evini tanıyamaz da geri döner diye. Berfo Ana, “Oğlum gelmeden ölmeyeceğim” diyen o gözü yaşlı kadın, oğluna hasret gitti; göremedi , “Mezarını bilseydim bari gider gözyaşımı akıtır, dua ederdim” diyordu; olmadı hasretle gitti…

Bunca geçen 20 yıl içinde dayak yediler, işkence gördüler, yerlerde süründürüldüler. Onlar devlet nazarında teröristlerin yakınlarıydılar, hatta onlar da teröristtiler.

Şimdi Hanım Tosun 19 Ekim 1995’te 34 UD 597 plakalı kocasını götüren beyaz Renaultu ve içinden gülerek inecek Ekrem’i dört gözle; gelemeyeceğini bile bile de olsa hüzünle bekliyor.

Yazar Postları

Cenevre’de “Servette Contre la Racisme” Etkinliği

22 Mart 2025’te Cenevre’de düzenlenen “Servette Contre la Racisme” (Irkçılığa Karşı Gün) etkinliğinde, Kolektif Nammou sahne aldı. Mezopotamya halklarının ezgileri ve türkülerinden oluşan müzik dinletisine, Agnés Aubert doğaçlama dansıyla, şair ve yazar Süleyman Kuş ise Fransızca seslendirdiği

Şam Artık Bir Kravatlı Teröriste Emanet

Suriye devleti, ordusuyla ve halkıyla tekfirci cihatçı teröre karşı 13 yıl direndi. Ama ne yazık ki, Suriye kuşatmasında cihatçıları besleyen küresel güçlerin desteği veuluslararası istihbarat oyunlarıyla Suriye halkının direnişi de, direnci de masa başında satıldı

GÖÇ, GÖÇMEN, YURTSUZ

Göçmenler bir araya geldiklerinde, her zaman önce kağıtlarından konuşmaya başlar. Başvurusu hangidurumdadır? Kaç yıllık oturumu vardır, hangi okulda öğrenci gibidir ya da kimle formaliteevlenilebilir mesela. Her göçmen doğrudan bir Kafka hikayesinin içine düşer.

Kıyım ve Direniş Alevilerin Kanlı Göç Yolları

Alevilerin göç hikayesi, yalnızca fiziksel bir yer değiştirme değil, bir direniş öyküsüdür. Dersim’den İstanbul’a, Anadolu’dan Avrupa’ya uzanan bu yolculuk, Alevilerin inançlarını koruma ve yaşatma mücadelesinin bir parçasıdır. Bugün diaspora Alevileri, Avrupa’daki cemevleri ve

DİYARBAKIR ERMENİLERİ Bedros Dağlayan

Yıllar var ki memleketinden uzak gurbet kuşuyum; yaban ellerde tedirgin uçarım…Nasıl bir sevgi ve nasıl bir özlemdir, ben bilirim. Diyarbakır meydana getiren ve bir arada yaşamanın şiirini yazmış olan halklar özgürlük duygularıyla öylesine bir bütün olmuştur ki, kimselere hele ki zalimlere

COMANDANTE CHE GUEVARA Bedros Dağlıyan

Gençtik. Lâkin başımızda kavak yelleri de esmiyordu. Delikanlılığın bütün hızlı, delişmen yanlarını bünyemizde toplamıştık diyebilirim. Buna bir de Diyarbakırlıların o geleneksel kabadayı tavrı da eklenince

PİŞMANLIĞIN FELSEFESİ Ali Rıza Gelirli

Yazının başlığını görenler, benim bir pişmanlığa kılıf aradığımı düşünebilirler. Düşünsünler, hiçbir sakıncası yok. Ancak ben pişmanlığın, ne mutlak iyi bir şey, ne de mutlak kötü bir şey olduğunu düşünüyorum.

TEHLİKELİ DENİZLER Engin Erkiner

Avrupa Birliği’nin illegal göçü önlemek için kurduğu Frontex’in açıklamasına göre2023’te sadece Akdeniz üzerinden Avrupa ülkelerine geçenlerin sayısı 234.467 kişidir. Denizde hayatlarını kaybedenler konusunda açıklama yapılmamış.

EL YAPIMI GÜZELLİKLER Ali Rıza Gelirli

Dumanla haberleşmekten; mektup, telgraf, masaüstü, dizüstü, cep telefonu, avuç içi bilgisayar, internet çağına vardık. Bunlar var oldukları çağa anlam verebilmek için yaşamın gerekleriydi. Yaşam dediğimiz şey, bilinçli ya da bilinçsiz, istesek de istemesek de madem hayattayız ve nefes alıp